خواص جعفری | تقویت استخوان و مبارزه با سرطان

خواص جعفری

خواص جعفری | تقویت استخوان و مبارزه با سرطان

جعفری نوعی گیاه گل‌ده و بومی مدیترانه است. رایج‌ترین انواع این گیاه عبارت‌اند از جعفریِ فرانسویِ برگ‌پیچ و جعفریِ ایتالیاییِ برگ‌پهن. جعفری در طول سال‌های متمادی برای درمان مشکلاتی نظیر فشارخون بالا، حساسیت‌ها و بیماری‌های التهابی مورد استفاده قرار گرفته است (1). امروزه، جعفری به‌طور گسترده به‌عنوان یک گیاه تازه در آشپزی یا به‌عنوان ادویۀ خشک‌شده استفاده می‌شود. این گیاه رنگِ سبزِ روشنی داشته و طعمش خفیف و کمی تلخ بوده و برای تهیۀ بسیاری از غذاها مناسب است. در اغلب موارد جعفری به‌عنوان یک گیاه ضد بیماری قدرتمند برچسب زده می‌شود. جعفری ارزش غذایی بسیار خوبی داشته و همچنین فواید فراوانی برای سلامتی دارد (2). در این مقاله به بررسیِ کامل و علمیِ خواص جعفری می‌پردازیم.

حاوی مواد مغذی مهم است

میزانِ مواد مغذی موجود در جعفری بسیار بیشتر از تصور اغلب مردم است.

نصفِ فنجان (30 گرم) جعفریِ تازه و خردشده حاوی این ترکیبات است (3):

  • کالری: 11
  • کربوهیدرات: 2 گرم
  • پروتئین: 1 گرم
  • چربی: کمتر از 1 گرم
  • فیبر: 1 گرم
  • ویتامین آ: 108 درصد از میزان توصیه‌شده برای مصرف روزانه (RDI)
  • ویتامین ث: 53 درصد RDI
  • ویتامین کا: 547 درصد RDI
  • فولات: 11 درصد RDI
  • پتاسیم: 4 درصد RDI

این گیاه دارویی سرشار از ویتامین‌های فراوان است؛ به‌ویژه ویتامین کا که برای لخته‌سازی خون و سلامتی استخوان مورد نیاز است (4).

جعفری همچنین منبع بسیار خوبی از ویتامین‌های آ و ث است؛ مواد مغذی مهم که خواص آنتی‌اکسیدانی دارند (5).

بعلاوه، این گیاه کالری بسیار کمی دارد؛ اما درعین‌حال خوش‌طعم بوده و گزینۀ کم‌کالریِ خوبی برای بسیاری از دستورهای غذایی است.

منبع آنتی‌اکسیدان

جعفری حاوی بسیاری از آنتی‌اکسیدان‌های قدرتمند است که می‌توانند برای سلامتی مفید باشند.

آنتی‌اکسیدان‌ها ترکیباتی هستند که از آسیب سلولیِ ناشی از مولکول‌هایِ رادیکال آزاد جلوگیری می‌کنند. بدن انسان برای حفظ سلامتی مطلوبِ خود، به تعادلِ سالمی از آنتی‌اکسیدان‌ها و رادیکال‌های آزاد نیاز دارد (6).

اصلی‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های موجود در جعفری عبارت‌اند از (7، 8، 9):

  • فلاونوئیدها
  • کاروتنوئیدها
  • ویتامین ث

این گیاهِ خوش‌بو به‌طور ویژه سرشار از گروهی از آنتی‌اکسیدان‌ها است که فلاونوئید نام دارند. دو نوع فلاونوئیدِ اصلی موجود در جعفری، میریستین و آپيژنین نام دارند.

مطالعات نشان می‌دهند که رژیم‌های غذایی سرشار از فلاونوئیدها ممکن است خطر ابتلا به برخی از بیماری‌ها را کاهش دهند؛ ازجمله سرطان روده، دیابت نوع 2 و بیماری قلبی (10، 11، 12).

بعلاوه، بتاکاروتن و لوتئین نیز دو آنتی‌اکسیدان هستند که به‌عنوان کاروتنوئید شناخته می‌شوند. بسیاری از مطالعات مصرف بالای کاروتنوئیدها را با کاهش خطر برخی بیماری‌ها نظیر سرطان روده مرتبط می‌دانند (13).

ویتامین ث نیز اثرات آنتی‌اکسیدانیِ قدرتمندی دارد و نقش مهمی را در حمایت از سلامتیِ ایمنی بدن و حفاظت از بدن در برابر بیماری‌های مزمن ایفا می‌کند (14).

نکتۀ جالب این است که امکان دارد میزانِ آنتی‌اکسیدان‌ها در جعفری خشک‌شده بیشتر از جعفری تازه باشد. درواقع، یافته‌های یک مطالعه نشان می‌دهد که محتوایِ آنتی‌اکسیدانِ جعفری خشک‌شده 17 برابر بیشتر از جعفری تازه است (7).

حمایت از سلامت استخوان

استخوان‌های بدن برای حفظ سلامتی و قدرت خود به برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی، در مقادیر مختلف، احتیاج دارند.

جعفری سرشار از ویتامین کا است؛ مادۀ مغذی مهم برای سلامتی استخوان‌ها. نصفِ فنجان (30 گرم) جعفری میزان قابل‌توجهی (547 درصد) از میزان توصیه‌شده برای مصرف روزانۀ این ویتامین را تأمین می‌کند (3).

ویتامین کا از طریق حمایت از سلول‌های استخوان‌ساز به‌نام استئوبلاست‌ها، به ساختِ استخوان‌های قوی‌تر کمک می‌کند. این ویتامین همچنین برخی پروتئین‌ها که باعث افزایش تراکم مواد معدنی در استخوان‌ها می‌شوند را فعال می‌کند. تراکم استخوان درواقع نوعی واحد اندازه‌گیری برای بررسی میزانِ مواد معدنی موجود در استخوان‌ها است (15).

تراکم استخوان موضوع مهمی است؛ زیرا پایین بودن تراکم مواد معدنی استخوان با افزایش خطر بروز شکستگی‌ها ارتباط دارد، به‌خصوص در سالمندان (16).

برخی از مطالعات نشان می‌دهند که خوردن غذاهای سرشار از ویتامین کا ممکن است خطر بروز شکستگی استخوان را کاهش دهد. یافته‌های یک مطالعه نشانگر این هستند که مصرف بالاتر ویتامین کا با کاهش 22 درصدی خطر بروز شکستگی در ارتباط است (17، 18).

مصرف ویتامین کا در رژیم‌های غذایی معمولی ممکن است کمتر از حدی باشد که باعث بهبود تراکم مواد معدنی استخوان شده و خطر شکستگی را کاهش دهد؛ بنابراین، مصرف غذاهایی نظیر جعفری ممکن است برای بهبود سلامتی استخوان مفید باشد (19).

خواص جعفری برای مبارزه با سرطان

جعفری حاوی برخی ترکیبات گیاهی است که ممکن است اثرات ضدسرطانی داشته باشند.

استرس اکسیداتیو وضعیتی در بدن است که با عدم تعادل سطوح آنتی‌اکسیدان‌ها و رادیکال‌های آزاد همراه است. این وضعیت با بروز برخی بیماری‌های مزمن نظیر سرطان ارتباط دارد (7، 20).

جعفری به‌طور ویژه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های فلاونوئید و ویتامین ث است که استرس اکسیداتیو در بدن را کاهش داده و ممکن است از خطر ابتلا به برخی از سرطان‌ها نیز بکاهند.

به‌طور مثال، مصرف بالای فلاونوئیدها از طریق رژیم غذایی ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده را تا میزان 30 درصد کاهش دهد (21).

بعلاوه، مطالعات درون‌کشتگاهی و حیوانی نشان داده‌اند که زیرگروه‌هایِ برخی از فلاونوئیدهای موجود در جعفری، نظیر میریستین و آپيژنین، فعالیتِ ضدسرطانی دارند (22، 23).

همچنین، خوردن غذاهای سرشار از ویتامین ث ممکن است خطر ابتلا به سرطان را کاهش دهد. نصفِ فنجان (30 گرم) جعفری 53 درصد از میزان توصیه‌شده برای مصرف روزانۀ ویتامین ث را تأمین می‌کند.

یافته‌های یک مطالعه نشان می‌دهد که افزایش مصرف ویتامین ث به میزانِ 100 میلی‌گرم در روز باعث کاهش 7 درصدی خطر کلی سرطان می‌شود. بعلاوه، افزایش مصرف ویتامین ث غذایی به میزان 150 میلی‌گرم در روز ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را تا میزان 21 درصد کاهش دهد (24، 25).

سرشار از مواد مغذی مفید برای چشم‌ها

لوتئین، بتاکاروتن و زآگزانتین سه نوع کاروتنوئیدِ موجود در جعفری هستند که به محافظت از چشم‌ها کمک کرده و سلامتِ بینایی را افزایش می‌دهند. کاروتنوئیدها درواقع رنگ‌دانه‌هایی هستند که در گیاهان وجود داشته و فعالیتِ آنتی‌اکسیدانیِ قدرتمندی دارند (26، 27).

لوتئین و زآگزانتین ممکن است از دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) جلوگیری کنند؛ نوعی بیماریِ چشم لاعلاج و اصلی‌ترین علت نابینایی در سراسر جهان.

درواقع، خوردن غذاهای سرشار از لوتئین و زآگزانتین ممکن است خطر بروز AMD در دوران سالمندی را تا 26 درصد کاهش دهد (28، 29، 30).

بتاکاروتن نوع دیگری از کاروتنوئید است که از سلامتی چشم حمایت می‌کند. این کاروتنوئید می‌تواند در بدن انسان به ویتامین آ تبدیل شود (31).

این تبدیلِ بتاکاروتن به ویتامین آ شرح می‌دهد که چرا جعفری در‌این‌حد سرشار از ویتامین آ است. نصفِ فنجان (30 گرم) برگ‌هایِ جعفری تازه و خردشده 108 درصد از میزان توصیه‌شده برای مصرف روزانۀ ویتامین آ را تأمین می‌کند (3).

ویتامین آ برای سلامتی چشم ضروری است؛ زیرا به حفاظت از قرنیه، بیرونی‌ترین لایۀ چشم، و ملتحمه، غشای نازکی که قسمتِ جلویی چشم و درونِ پلک‌ها را پوشش می‌دهد، کمک می‌کند (32).

خواص جعفری برای قلب

جعفری یک گیاه داروییِ مغذی است که امکان دارد مصرفش سلامتی قلب را بهبود دهد. به‌طور مثال، جعفری منبع خوبی از فولات است. نصفِ فنجان (30 گرم) جعفری 11 درصد از میزان توصیه‌شده برای مصرف روزانۀ این نوع ویتامین ب را تأمین می‌کند (3).

مصرف بالای فولات غذایی ممکن است خطر بروز بیماری قلبی در برخی از جمعیت‌ها را کاهش دهد. یافته‌های یک مطالعۀ بزرگ بر روی 58 هزار نفر نشان می‌دهد که بالاترین میزانِ مصرف فولات در افراد مورد بررسی، با کاهش 38 درصدی خطر ابتلا به بیماری قلبی در ارتباط بوده است (33).

ازطرف‌دیگر، مصرف کمِ فولات ممکن است خطر بروز بیماری قلبی را افزایش دهد. یک مطالعه بر روی 1980 مَرد نشان می‌دهد که خطر بیماری قلبی در افرادی که کمترین میزان مصرف فولات را داشته‌اند، 55 درصد افزایش داشته است (34).

برخی از متخصصان این فرضیه را مطرح می‌کنند که فولات از طریق کاهش سطوح آمینواسیدِ هوموسیستئین، سلامتی قلب را افزایش می‌دهد. برخی از مطالعات سطوح بالای هوموسیستئین را با افزایش خطر بیماری قلبی ارتباط داده‌اند.

هوموسیستئین ممکن است از طریق تغییر دادن در ساختار و عملکرد عروق، اثر منفی‌ای بر روی سلامتی قلب داشته باشد. بااین‌حال، ارتباطِ میان این آمینواسید و بیماری قلبی همچنان مورد بحث است (35، 36).

عصارۀ جعفری خواص ضد باکتریایی دارد

عصارۀ جعفری ممکن است فواید ضد باکتریایی داشته باشد.

به‌طور مثال، نتایج یک مطالعۀ درون‌کشتگاهی نشان می‌دهد که این عصاره در برابر مخمر، کپک‌ها و نوعی باکتریِ عفونت‌زای رایج به‌نام استافیلوکوکوس اورئوس فعالیتِ ضد باکتریایی قابل‌توجهی دارد (37، 38).

همچنین ممکن است این عصاره از رشدِ باکتری‌های موجود در غذاها جلوگیری کند. یافته‌های یک مطالعۀ درون‌کشتگاهی دیگر نشان می‌دهند که عصارۀ جعفری از رشد باکتری‌های احتمالاً مضر نظیر لیستریا و سالمونلا جلوگیری می‌کند که هر دو باعث مسمومیت غذایی می‌شوند (39، 40، 41).

اگرچه این عصاره در مطالعات درون‌کشتگاهی از خود خواص ضد باکتریایی نشان داده است، اما فواید آن بر روی انسان هنوز مورد بررسی قرار نگرفته‌اند.

اضافه کردن جعفری به رژیم غذایی

جعفری یک طعم‌دهندۀ چندکاره و ارزان‌قیمت است.

می‌توانید جعفری خشک‌شده را به‌عنوان یک چاشنی در بسیاری از دستورهای غذایی استفاده کنید. جعفری باعث بهبود طعمِ سوپ، خورش و سس گوجه‌فرنگی می‌شود. بعلاوه، این گیاه در دستورهای الهام‌شده از غذاهای ایتالیایی، معمولاً با سایر گیاهان ترکیب می‌شود.

جعفری تاره همچنین ترکیبی بسیار خوب برای سس‌های سالاد خانگی، چاشنی‌ها و دستورهای غذای دریایی است. بسیاری از مردم برگ‌های تازۀ جعفری را به دستورهای غذایی‌ای که به پختن نیازی ندارند اضافه می‌کنند، یا این گیاه را در مرحلۀ آخر پخت‌وپز به غذای خود می‌افزایند.

چند روش دیگر برای اضافه کردن جعفری به رژیم غذایی:

  • برگ‌های تازۀ جعفری را به سس چیمیچوری خانگی (chimichurri) اضافه کنید.
  • برگ‌های ریزشده را درون سس سالاد بریزید.
  • مقداری از برگ‌های تازه یا خشک‌شده جعفری را بر روی ماهی سالمون بپاشید.
  • ساقه‌های جعفری را ریز کرده و به سالاد سیب‌زمینی بیافزایید تا سالادتان تُردتر شود.
  • تکه‌های خشک‌شدۀ جعفری را درون یک سس گوجۀ خانگی بجوشانید.

نکتۀ جالب این است که امکان دارد جعفری به‌عنوان یک خوشبوکنندۀ دهان عمل کند. درنتیجه، می‌توانید هنگام آشپزی مقداری جعفری را بجوید تا دهانتان خوشبو شود (42).

برای اینکه جعفری تازه دیرتر خراب شود، آن را داخل چند دستمال کاغذی مرطوب بپیچانید و در داخل یک ظرفِ درب‌بسته و درون یخچال نگهداری کنید.

منبع: healthline.com

پیگیری سفارش
لیست مقایسه